Ở Mỹ, chuyện bảo hiểm sức khỏe không chỉ là giấy tờ. Nó là cảm giác yên tâm hay lo lắng mỗi lần con sốt, đau răng, đau bụng, hoặc cần đi khám mà chưa biết bill sẽ bao nhiêu.
Hai cụm từ làm nhiều người rối là Open Enrollment và Special Enrollment. Thật ra có thể hiểu bằng vài tình huống đời thường.
Tình huống 1: Anh Minh không có bảo hiểm từ job
Anh Minh làm job không offer health insurance. Cuối năm, bạn nhắc anh vào marketplace xem plan. Đây thường là Open Enrollment, khoảng thời gian hằng năm để nhiều người có thể đăng ký hoặc đổi plan.
Với các state dùng HealthCare.gov, Open Enrollment thường bắt đầu ngày 1 tháng 11. Ngày kết thúc và effective date có thể khác tùy năm và tùy state, nên luôn kiểm tra trên HealthCare.gov hoặc marketplace của state.
Open Enrollment giống một cửa chính mở theo mùa. Nếu bỏ lỡ, không phải lúc nào bạn cũng đăng ký được ngay.
Tình huống 2: Chị Lan mất job và mất luôn insurance
Chị Lan đang có insurance qua chỗ làm. Khi mất job, chị mất coverage. Đây có thể là qualifying life event để được Special Enrollment Period.
Special Enrollment là cửa phụ mở khi đời sống có thay đổi lớn, ví dụ:
- Mất health coverage.
- Dọn tới khu vực mới có plan options khác.
- Kết hôn.
- Có em bé hoặc nhận con nuôi.
- Một số thay đổi household khác.
Thường bạn có khoảng thời gian giới hạn, ví dụ 60 ngày, để enroll sau event. Đừng chờ vài tháng rồi mới hỏi.
Tình huống 3: Gia đình có em bé
Có em bé là lúc nhà vui nhưng giấy tờ cũng nhiều. Em bé có thể tạo Special Enrollment Period. Bạn cần hỏi hospital, employer hoặc marketplace về cách add baby vào plan và deadline.
Đừng nghĩ “bé còn nhỏ chắc để sau”. Bill y tế của newborn có thể rất cao nếu coverage không rõ.
Medicaid và CHIP không giống marketplace plan thường
Medicaid và CHIP có thể cho phép apply quanh năm nếu đủ điều kiện. Điều kiện tùy income, household size, immigration status, state. Nếu gia đình income thấp hoặc có trẻ em, nên kiểm tra chứ đừng tự kết luận mình không được.
Đừng chỉ nhìn premium
Premium là tiền đóng hằng tháng. Nhưng plan còn có:
- Deductible.
- Copay.
- Coinsurance.
- Out-of-pocket maximum.
- Network bác sĩ/bệnh viện.
- Prescription coverage.
Plan premium thấp nhưng deductible cao có thể hợp người ít đi khám, nhưng không hợp người cần care thường xuyên. Không có một plan tốt nhất cho mọi nhà.
Network là phần rất dễ đau đầu
Trước khi chọn plan, kiểm tra:
- Bác sĩ gia đình có nhận plan không?
- Pediatrician của con có trong network không?
- Bệnh viện gần nhà có in-network không?
- Thuốc đang dùng có covered không?
Đừng chỉ hỏi một câu “insurance này tốt không?” Hãy hỏi “tốt cho nhu cầu của nhà mình không?”
Cẩn thận website nhìn giống official
Nếu muốn apply marketplace, bắt đầu từ HealthCare.gov hoặc marketplace chính thức của state. Cẩn thận quảng cáo hoặc website lấy thông tin cá nhân rồi gọi điện bán plan liên tục.
Nếu ai gọi nói cần SSN, bank, payment ngay lập tức để giữ plan, hãy chậm lại và verify.
Viết một tờ giấy trước khi chọn plan
Trước khi so plan, ghi ra:
- Nhà có mấy người cần coverage?
- Có ai đang uống thuốc thường xuyên không?
- Có doctor muốn giữ không?
- Dự kiến năm tới có sinh em bé, surgery, therapy không?
- Monthly budget là bao nhiêu?
- Có đủ điều kiện subsidy/Medicaid/CHIP không?
So plan khi trong đầu lộn xộn rất dễ chọn theo premium thấp nhất rồi hối tiếc.
Kết lại
Open Enrollment là cửa chính theo mùa. Special Enrollment là cửa mở khi đời sống có biến động đủ điều kiện. Medicaid/CHIP có rule riêng và có thể apply quanh năm nếu đủ điều kiện.
Bài này không thay thế tư vấn bảo hiểm, nhưng hy vọng giúp bạn bớt rối. Ở Mỹ, health insurance không nên để tới lúc bệnh mới tìm hiểu. Chỉ cần hiểu đúng thời điểm đăng ký, deadline, network và tổng chi phí, bạn đã giảm được rất nhiều stress cho gia đình.