Ở chung nhà vui nhất là lúc mới dọn vào: ai cũng lịch sự, ai cũng nói “mình dễ lắm”. Hai tháng sau, drama thường bắt đầu từ những chuyện rất nhỏ: ai để chén trong sink, ai ăn nhầm hộp sữa, ai tắm quá lâu, ai dẫn bạn về ngủ lại, ai mở máy xay sinh tố lúc 6 giờ sáng.
Roommate không cần thành bạn thân. Roommate cần rõ luật chơi.
Nói về tiền trước, đừng ngại
- Rent mỗi người bao nhiêu?
- Trả ngày nào?
- Trả cho ai?
- Nếu trễ thì sao?
- Deposit chia thế nào?
- Khi dọn ra báo trước bao lâu?
Tiền không nói rõ sẽ làm mất vui nhanh nhất. Nếu một người đứng tên lease, người còn lại càng cần text/email xác nhận.
Utilities: “chia đều” nghe dễ nhưng chưa đủ
- Điện, nước, gas, internet chia đều hay theo phòng?
- Mùa hè/mùa đông bật AC/heater mức nào?
- Có giới hạn dùng laundry không?
- Ai đứng tên account?
Nếu một người làm ở nhà cả ngày, một người chỉ về ngủ, chia utilities có thể thành chuyện nhạy cảm. Nói trước vẫn hơn cằn nhằn sau.
Bếp: nơi sinh ra hòa bình hoặc chiến tranh
- Kệ tủ lạnh chia sao?
- Đồ gia vị dùng chung hay riêng?
- Nấu món nặng mùi có cần báo trước không?
- Chén dĩa rửa ngay hay cuối ngày?
- Rác bếp ai đổ?
Người Việt mình nấu ăn nhiều mùi thơm — nhưng không phải roommate nào cũng chịu được mắm, cá kho, sầu riêng, mắm ruốc. Đừng biến món ngon thành lý do cãi nhau.
Khách và overnight guest
- Khách tới chơi giờ nào ổn?
- Bạn trai/bạn gái ngủ lại được không?
- Một tháng được ngủ lại mấy lần?
- Có cần báo trước không?
- Party/sinh nhật thì rule thế nào?
Đây là phần nhiều người ngại nói nhất, rồi sau này khó chịu nhất. Hãy nói trước khi có khách thật.
Cleaning: đừng tin câu “ai dơ thì tự dọn”
Nghe hay nhưng hiếm khi chạy. Vì tiêu chuẩn sạch của mỗi người khác nhau.
Tốt hơn:
- Lịch đổ rác.
- Lịch lau bếp.
- Lịch dọn bathroom.
- Ai mua giấy toilet, soap, trash bag.
- Nếu thuê cleaner thì chia tiền sao.
Một tờ lịch dán tủ lạnh đôi khi cứu được cả căn nhà.
Noise, sleep, work schedule
Nếu có người làm nail về trễ, người làm nhà hàng closing, người học online, người work from home — lịch sống khác nhau rất dễ va.
Hỏi:
- Quiet hours từ mấy giờ?
- Có được gọi phone ngoài phòng khách ban đêm không?
- TV/music mức nào?
- Sáng sớm dùng blender/máy sấy được không?
Không ai muốn bị quản, nhưng ai cũng muốn ngủ.
Parking, package, mail
Nhỏ mà phiền:
- Ai dùng parking spot?
- Street parking ngày quét đường?
- Package để đâu?
- Có được nhận thư tại địa chỉ không?
- Nếu package mất thì xử lý sao?
Nếu bạn nhận nhiều hàng online, hãy nói trước. Cửa nhà chất đầy package cũng làm roommate khó chịu.
Mẫu roommate text agreement cực ngắn
Bạn không cần văn bản dài như lease. Một text rõ cũng tốt hơn không có gì:
Tụi mình confirm share nhà từ ngày ___. Rent mỗi người ___, trả trước ngày ___. Utilities chia ___. Quiet hours sau ___. Khách ngủ lại cần báo trước. Tủ lạnh chia theo kệ. Bếp dùng xong dọn trong ngày. Nếu dọn ra báo trước ___ ngày. Hai bên sẽ nói chuyện trước nếu có thay đổi.
Không lãng mạn, nhưng hiệu quả.
Nếu đang tìm roommate qua rao vặt
Đừng chỉ hỏi giá. Hỏi lối sống.
- Bạn đi làm giờ nào?
- Có hút thuốc không?
- Có pet không?
- Có hay nấu ăn không?
- Có thường dẫn khách về không?
- Bạn muốn nhà yên tĩnh hay thoải mái?
Bạn có thể tìm tin housing/community trong Rao vặt, nhưng nên đọc thêm bài dấu hiệu scam thuê phòng nếu người cho thuê yêu cầu chuyển tiền sớm.
Kết lại
Roommate tốt không phải người giống mình 100%. Roommate tốt là người biết tôn trọng rule đã nói rõ.
Nói trước 20 điều nghe hơi nhiều, nhưng cãi nhau 20 lần còn mệt hơn. Trước khi dọn vào, cứ ngồi xuống hỏi thẳng: tiền, bếp, khách, dọn dẹp, noise, parking. Nếu nói chuyện căn bản đã khó, ở chung còn khó hơn nhiều.