Nằm nép mình bên sườn đông nam hoang dại của bán đảo Kenai thuộc tiểu bang Alaska, nơi những vách đá granite sừng sững đâm thẳng xuống làn nước biển xanh ngắt của vịnh Bắc Thái Bình Dương, có một miền đất hoang sơ kỳ vĩ đến nghẹt thở. Đó là Vườn quốc gia Kenai Fjords, một tượng đài sống động còn sót lại từ kỷ băng hà cuối cùng của Trái Đất. Trái tim của vùng đất này là cánh đồng băng khổng lồ Harding Icefield rộng hơn một ngàn tám trăm cây số vuông, nuôi dưỡng gần bốn mươi dòng sông băng ngày đêm trườn mình như những con trăn băng tuyết khổng lồ khoét sâu vào các hẻm núi ven biển, tạo nên những bức tường băng thẳng đứng cao hàng trăm mét tỏa ánh sáng xanh ngọc bích ma mị giữa làn sương mờ ảo.
Đóng vai trò là cửa ngõ đón chào lữ khách bốn phương bước vào thế giới thần tiên này chính là thị trấn cảng lịch sử Seward, tọa lạc êm đềm bên bờ vịnh Resurrection Bay. Từng là cột mốc số không lịch sử của con đường mòn chở hàng bằng xe chó kéo Iditarod lừng danh và là ga cuối của tuyến đường sắt ngoạn mục Alaska Railroad, Seward kết hợp hài hòa giữa nét mộc mạc phong trần của dân chài vùng cực bắc với sự tiện nghi ấm cúng của những quán xá ven bờ vịnh. Dù bạn đang đứng trên boong du thuyền thám hiểm lướt qua những tảng băng trôi bồng bềnh, lắng nghe tiếng nổ vang rền như sấm sét khi từng mảng băng hà đổ sụp xuống biển sâu, mải mê ngắm nhìn bầy cá voi sát thủ tung tăng bơi lượn dưới chân núi tuyết hay ngồi sưởi ấm trong quán ăn ven cảng xé từng thớ thịt ngọt lịm của cặp chân cua hoàng đế bốc khói nghi ngút, chuyến ngao du về miền đất băng giá này thiệt sự là một kỷ niệm để đời hết sẩy. Bài viết chi tiết này sẽ chỉ dẫn cho bạn từng hải trình thám hiểm, các điểm ngắm động vật hoang dã ngoạn mục, phong vị ẩm thực biển cả trứ danh cùng những kinh nghiệm bỏ túi đắt giá nhất cho hành trình khám phá Kenai Fjords và Seward.
Bản hùng ca của băng hà vĩnh cửu và đại ngàn phương bắc hoang dã
Khác với những vườn quốc gia nằm sâu trong nội địa với bình nguyên rêu phong khô cằn, Kenai Fjords là một thế giới bán thủy sinh kỳ thú, nơi rừng già lá kim, núi tuyết vĩnh cửu và biển cả bao la hòa quyện làm một. Được thành lập vào năm 1980, khu bảo tồn rộng gần hai trăm bảy mươi ngàn héc-ta này bảo bọc một hệ sinh thái cận cực bắc nguyên sơ gần như chưa từng chịu sự can thiệp của bàn tay con người. Nơi đây, những luồng khí ẩm từ biển cả liên tục mang tuyết trắng đổ xuống các rặng núi Kenai Mountains, nén chặt từng lớp tuyết qua hàng thế kỷ thành những khối băng hà cô đặc đến mức hấp thụ hết mọi dải quang phổ đỏ vàng, chỉ phản chiếu lại thứ ánh sáng xanh cô-ban và xanh ngọc lam rực rỡ kỳ ảo.
Linh hồn của toàn bộ hệ thống vịnh biển này chính là cánh đồng băng Harding Icefield, một trong bốn cánh đồng băng hoang dã lớn nhất còn sót lại trên toàn nước Mỹ. Ngự trị ở độ cao hơn một ngàn mét so với mặt nước biển, một bình nguyên băng tuyết trắng xóa trải dài tít tắp đến tận chân trời, chỉ điểm xuyết vài chỏm núi đá đen nhọn hoắt gọi là nunatak trồi lên giữa biển băng mênh mông. Qua hàng trăm ngàn năm, sức nặng khủng khiếp của lớp băng hà đã bào mòn các rặng núi granite, xé toạc đất liền để tạo thành những vịnh biển ăn sâu vào vách núi dựng đứng như vịnh Aialik Bay, Northwestern Fjord hay Holgate Arm.
Hành trình tiến sâu vào các vịnh biển này mang lại cảm giác nhỏ bé và kính cẩn trước thiên nhiên vĩ đại. Bầu không khí nơi đây mát lạnh tinh khiết ngào ngạt hương mặn mòi của biển cả hòa cùng mùi nhựa thông Sitka ngát hương từ những vách đá cheo leo. Những dòng thác nước khổng lồ bắt nguồn từ các dải băng treo lưng chừng trời đổ ầm ầm từ độ cao hàng trăm mét xuống mặt vịnh phẳng lặng như gương, trong khi những chú hải cẩu xám nằm sưởi nắng thảnh thơi trên các tảng băng trôi xanh ngắt để che chở cho đàn con thơ khỏi bàn tay săn mồi của loài cá voi sát thủ.
Đi du thuyền rẽ sóng vào lòng vịnh ngắm những bức tường băng Aialik sụp đổ sấm rền
Bởi vì phần lớn diện tích của Kenai Fjords hoàn toàn không có đường bộ đi qua, việc bước lên một chuyến tàu du lịch thám hiểm kéo dài cả ngày khởi hành từ bến cảng nhỏ Seward là cách lý tưởng nhất để thưởng ngoạn trọn vẹn cảnh sắc nơi này. Những chiếc tàu hai thân hiện đại có khoang sưởi ấm kính lớn và boong tàu ngoài trời rộng rãi xuất bến đều đặn mỗi ngày từ tháng Năm đến tháng Chín, đưa du khách lướt qua vịnh Resurrection Bay rồi tiến thẳng ra vùng biển mở vịnh Alaska trước khi luồn sâu vào các vịnh băng hà.
Khoảnh khắc nghẹt thở nhất của chuyến hải trình chính là lúc thuyền trưởng từ từ tắt máy, để con tàu thả trôi lững lờ trước mặt một dòng sông băng khổng lồ đang hoạt động như sông băng Aialik hay Holgate. Rẽ qua lớp lớp những mảng băng trôi đủ hình thù kỳ dị nổi bồng bềnh trên mặt nước xanh biếc, con thuyền dừng lại ở một cự ly vừa đủ an toàn nhưng cũng đủ gần để du khách choáng ngợp trước bức tường băng dựng đứng cao cả trăm mét và trải dài cả dặm chắn ngang mặt biển. Kích thước đồ sộ của nó chỉ thực sự hiển hiện rõ ràng khi có một cánh chim hải âu chao lượn ngang qua bức tường băng vĩ đại ấy.
Đứng tĩnh lặng trước dòng sông băng khổng lồ là một sự kiện làm rung động mọi giác quan:
- Lắng nghe hiện tượng mà dân địa phương gọi là sấm trắng, những tiếng nổ răng rắc trầm đục vang rền từ sâu thẳm trong lòng khối băng khi hàng triệu tấn băng tuyết bị nghiền nát dưới áp lực khổng lồ.
- Hồi hộp dõi theo những cột băng nhọn hoắt to bằng cả tòa nhà mười tầng nứt toác khỏi vách băng rồi đổ ập xuống mặt biển, tạo nên những cột sóng trắng xóa dâng cao và làm rung chuyển con thuyền bồng bềnh.
- Chiêm ngưỡng vệt màu xanh ngọc lam neon sáng rực vừa lộ ra ở vết nứt mới toanh, nơi lớp băng tuyết tinh khôi chưa từng tiếp xúc với ánh sáng mặt trời suốt hàng trăm năm qua.
- Thưởng thức những ly sô cô la nóng bốc khói pha chút rượu bạc hà hay ly rượu táo ấm nồng ngay trên boong tàu để xua tan cái lạnh giá buốt của luồng gió băng hà thổi qua.
Cuộc tao ngộ kỳ thú với đàn cá voi sát thủ cá voi lưng gù và rái cá biển
Những dòng hải lưu lạnh giàu dinh dưỡng từ Bắc Thái Bình Dương cuộn trào vào vịnh Kenai Fjords biến nơi đây thành một trong những ngư trường trù phú bậc nhất hành tinh, thu hút vô số loài sinh vật biển khổng lồ tìm về quần tụ săn mồi. Suốt hải trình lướt sóng qua những hòn đảo đá nhấp nhô, những cuộc gặp gỡ với các loài thú biển hoang dã diễn ra liên tiếp đầy phấn khích.
Vùng vịnh Resurrection Bay và các eo biển lân cận là mái nhà của cả những đàn cá voi sát thủ chuyên ăn cá lẫn những đàn cá voi sát thủ lang bạt chuyên săn hải cẩu. Khoảnh khắc ngắm nhìn chiếc vây lưng đen tuyền cao gần hai mét của chú cá voi sát thủ đầu đàn xé toạc làn nước xanh ngắt, phía sau là hậu cảnh rặng núi tuyết Kenai trắng xóa lộng lẫy, thiệt sự là khuôn hình đắt giá mà bất kỳ tay máy nào cũng ao ước. Chúng thường đi theo từng gia đình gắn kết keo sơn, luân phiên ngoi đầu lên mặt nước quan sát xung quanh hay tinh nghịch bơi song song ngay sát mũi tàu rẽ sóng.
Cùng lúc đó, những chú cá voi lưng gù khổng lồ sau chuyến di cư dài hàng ngàn dặm từ vùng biển nhiệt đới Hawaii cũng tề tựu về đây để mở tiệc tùng no nê với đàn cá trích và tôm nhỏ. Cảnh tượng một thân xác nặng hơn bốn mươi tấn phi thân hoàn toàn khỏi mặt nước rồi rơi ầm xuống biển làm bọt tung trắng xóa, hay cú đập đuôi khổng lồ làm rung chuyển mặt sóng sẽ khiến mọi người trên thuyền phải trầm trồ vỗ tay thán phục. Tiến lại gần những dải đá ven bờ, bạn sẽ bật cười thích thú khi ngắm nhìn hàng ngàn chú rái cá biển dễ thương thả trôi lưng trên mặt nước, dùng những sợi rong bẹ dài quấn quanh mình cho khỏi bị trôi dạt rồi thong thả dùng đá đập vỡ những con nhum biển đặt trên bụng để ăn ngon lành.
Tại những vách đá dựng đứng của quần đảo Chiswell Islands, hàng trăm ngàn cánh chim biển cận cực bắc cùng nhau làm tổ mỗi độ hè về. Những chú chim hải âu cổ rụt puffin ngộ nghĩnh với chiếc mỏ tam giác màu cam rực rỡ và đôi cánh ngắn ngủn đập liên hồi bay lượn tấp nập giữa vách đá, trong khi phía dưới chân ghềnh đá, đàn sư tử biển Steller khổng lồ chen chúc nằm phơi nắng, cất tiếng gầm rống vang dội lấn át cả tiếng sóng vỗ rì rào.
Chạm tay vào những vết nứt xanh biếc của sông băng Exit Glacier trên đất liền
Dẫu phần lớn các dòng sông băng đều nằm ở các vịnh biển xa xôi, Vườn quốc gia Kenai Fjords vẫn dành tặng cho lữ khách một điểm tiếp cận bằng đường bộ cực kỳ ngoạn mục: sông băng Exit Glacier. Nằm cách trung tâm thị trấn Seward chỉ mười hai dặm về phía tây bắc dọc theo con đường nhựa Herman Leirer Road, Trung tâm Tự nhiên Exit Glacier Nature Center cho phép bạn tận mắt ngắm nhìn một dòng sông băng trên đất liền ở khoảng cách cực kỳ gần gũi.
Một hệ thống đường mòn lót ván và tráng nhựa êm thuận len lỏi dưới tán rừng bạch dương và cây trăn xanh mướt dẫn lối du khách tới các đài quan sát nằm cách mũi sông băng chỉ vài chục mét. Dọc theo lối đi, những tấm biển gỗ ghi rõ các mốc năm lịch sử đánh dấu vị trí mũi băng hà từng ngự trị trong quá khứ, mang lại một bài học trực quan sâu sắc về sự thoái lui mau chóng của băng hà qua dòng thời gian. Đứng trước chân sông băng, bạn sẽ cảm nhận rõ từng đợt gió lạnh buốt từ cánh đồng băng trên đỉnh núi tràn xuống, lắng nghe tiếng tí tách của nước băng tan róc rách hòa vào dòng sông sỏi đá Resurrection River.
Với những ai ưa thích sự mạo hiểm và có thể lực dẻo dai, con đường mòn Harding Icefield Trail là một trong những cung đường đi bộ leo núi lừng lẫy bậc nhất toàn nước Mỹ:
- Cung đường dài bốn dặm mỗi lượt, vượt qua độ cao hơn chín trăm mét dốc đứng xuyên qua rừng bạch dương rậm rạp, những trảng cỏ hoa lupine tím biếc nở rộ rồi vươn lên miền đất đá moraine cằn cỗi lộng gió.
- Khi chạm đỉnh con dốc, trước mắt người leo núi sẽ hiện ra toàn cảnh cánh đồng băng Harding Icefield mênh mông bất tận, một đại dương băng tuyết trắng xóa trải dài ngút ngàn tới tận chân trời vô định.
- Gấu đen và dê núi lông trắng thường xuất hiện gặm cỏ trên các sườn dốc cheo leo ven đường mòn, đòi hỏi người đi phải luôn mang theo bình xịt hơi cay đuổi gấu và giữ khoảng cách an toàn.
- Cung đường khá tốn sức và có thể còn đọng tuyết dày cho tới tận giữa mùa hè, vì vậy một đôi giày leo núi chống nước có độ bám tốt và gậy leo núi là trang bị không thể thiếu.
Đại tiệc hải sản tươi rói với cua hoàng đế và cá hồi đỏ tại thị trấn cảng Seward
Sau một ngày dài lênh đênh ngoài khơi lạnh giá hay leo đồi vượt dốc ngắm băng tuyết, chẳng có gì làm ấm lòng và chắc dạ bằng việc ngồi vào bàn thưởng thức những món hải sản tươi rói được đánh bắt ngay từ vùng biển hoang sơ của Alaska. Seward là một thương cảng sầm uất nơi những đoàn thuyền đánh cá ngày đêm cập bến giao những mẻ cá tuyết halibut khổng lồ, cá tuyết đen sablefish béo ngậy và cả năm loài cá hồi tự nhiên trứ danh của vùng cực bắc.
Khu phố cổ Seward và bến cảng thuyền buồm nhỏ rực rỡ sắc màu với những quán rượu ốp gỗ mộc mạc, các xưởng hun khói hải sản gia đình và những quán ăn ven bến tàu nơi mẻ cá tươi vừa dỡ xuống đã được đưa ngay vào chảo nấu:
- Cua hoàng đế đỏ hấp bia: Những chiếc cẳng cua khổng lồ đỏ au bốc khói nghi ngút, được dùng kẹp bấm nứt vỏ để lộ ra những thớ thịt trắng ngần ngọt lịm chắc nịch, chấm ngập vào chén bơ chảy vàng ươm vắt chút chanh tươi, ăn tới đâu thấy ngọt lịm tan chảy nơi đầu lưỡi tới đó.
- Cá hồi đỏ sockeye áp chảo bơ tỏi: Những miếng phi lê cá hồi đỏ tươi roi rói được thả vào chảo gang chiên xèo xèo cùng bơ nâu, tỏi đập dập và nhánh thì là tươi, giữ trọn vẹn vị béo ngậy tự nhiên và độ mọng nước khác xa với cá hồi nuôi công nghiệp.
- Cá tuyết Halibut chiên giòn bia tươi: Từng miếng thịt cá tuyết trắng phau dày cui tẩm lớp bột bia tươi giòn rụm rồi chiên ngập dầu vàng ruộm, ăn kèm khoai tây chiên muối tiêu và dĩa sốt tartar chua béo đậm đà.
- Súp kem cá hồi hun khói nóng hổi: Tô súp kem béo ngậy sánh mịn ngập tràn khoai tây, bắp ngọt và những miếng cá hồi hun khói đậm đà, được múc trọn vào bên trong chiếc bánh mì tròn nướng giòn rụm thơm nức mũi.
- Bánh pie nướng dâu rừng mọng nước: Những chiếc bánh nướng nhân quả việt quất rừng, quả dâu mâm xôi dại được người dân địa phương lượm nhặt từ các triền đồi cận cực bắc, nướng chín tới chua ngọt thanh tao, ăn kèm viên kem vani béo ngọt.
- Bia thủ công lá thông Sitka: Những ly bia hổ phách mát lạnh được ủ cùng những đọt lá thông Sitka non đầu mùa mang hương vị thơm dịu của núi rừng phương bắc, là thức uống tuyệt hảo để nhâm nhi bên lò sưởi củi tí tách than hồng.
Những lưu ý bỏ túi giúp hành trình viễn du vùng băng giá Alaska an toàn và trọn vẹn
Khí hậu và điều kiện tự nhiên tại vùng biển cận cực bắc đòi hỏi lữ khách phải chuẩn bị kỹ lưỡng để chuyến viễn du diễn ra êm xuôi và trọn vẹn niềm vui:
- Trang phục chống nước nhiều lớp là ưu tiên hàng đầu: Thời tiết vịnh Resurrection Bay có thể chuyển từ nắng ráo sang mưa phùn gió bấc chỉ trong chớp mắt. Tuyệt đối không mặc đồ cotton thấm nước dễ gây nhiễm lạnh. Hãy phối hợp áo lót giữ nhiệt len merino mỏng nhẹ, áo khoác nỉ hoặc lông vũ ấm áp bên trong và lớp áo khoác gió chống nước Gore-Tex có nón trùm bên ngoài.
- Phòng ngừa say sóng chu đáo: Vùng biển trong vịnh khá êm ả, nhưng khi tàu chạy ra vùng biển mở ngoài khơi để tiến vào vịnh Aialik hay Northwestern Fjord, những con sóng lớn từ Thái Bình Dương có thể khiến nhiều người say sóng. Hãy nhớ uống thuốc chống say sóng hoặc đeo vòng bấm huyệt cổ tay trước khi tàu rời bến ít nhất ba mươi phút.
- Đặt trước dịch vụ tàu ngắm cảnh và phòng nghỉ từ sớm: Thị trấn Seward khá nhỏ bé và mùa du lịch hè chỉ kéo dài chừng ba tháng ngắn ngủi. Các khách sạn, nhà nghỉ gỗ ven đồi và vé du thuyền ngắm sông băng thường cháy vé trước nhiều tháng, do đó bạn cần chủ động lên lịch và giữ chỗ thật sớm.
- Thử qua chuyến tàu lửa huyền thoại Alaska Railroad Coastal Classic: Nếu khởi hành từ thành phố Anchorage, thay vì tự lái xe bạn hãy thử mua vé tàu hỏa Coastal Classic. Chuyến tàu kéo dài bốn tiếng đồng hồ chạy dọc bờ bùn lầy vịnh Turnagain Arm nơi đàn cá voi trắng beluga hay kiếm ăn, luồn qua những đèo núi hoang vu không có đường bộ đi qua để đưa bạn thẳng tới trung tâm cảng Seward.
- Luôn đề cao cảnh giác an toàn với loài gấu: Gấu đen và gấu nâu ven biển thường xuyên xuất hiện kiếm ăn tại các cánh rừng quanh Seward và khu vực sông băng Exit Glacier. Luôn đi lại theo nhóm đông người, vừa đi vừa trò chuyện lớn tiếng để tránh làm gấu giật mình và luôn mang theo bình xịt hơi cay phòng vệ bên người.