# Về miền thung lũng đá khổng lồ Yosemite ngắm vách đá El Capitan và rừng cây tùng ngàn năm
Trên đời này có rất ít nơi chốn mang lại cho con người ta cảm giác kinh ngạc và choáng ngợp đến nghẹt thở như vườn quốc gia Yosemite. Nằm nép mình giữa rặng núi Sierra Nevada hùng vĩ của bang California, thung lũng đá hoa cương được tạc nên bởi những dòng sông băng cổ đại này vượt xa mọi thước đo tưởng tượng thông thường. Khoảnh khắc chiếc xe hơi của bạn vừa lăn bánh ra khỏi đường hầm tối om Wawona Tunnel để tiến vào điểm ngắm cảnh Tunnel View huyền thoại, bức tranh thiên nhiên mở toang ra trước mắt hùng vĩ tới mức khiến bất kỳ ai cũng phải sững sờ nín thở.
Ngay trước mắt bạn là một vùng thung lũng xanh mướt trải dài ngút ngàn, được ôm trọn bởi những khối núi đá hoa cương sừng sững vút thẳng lên tận tầng mây. Phía bên tay trái, vách đá dựng đứng El Capitan đứng sừng sững như một pháo đài bất khả xâm phạm. Phía bên tay phải, dải lụa trắng xóa của thác nước Bridalveil Fall khẽ bay bổng trong làn gió núi đại ngàn. Và ẩn hiện xa xa trong màn sương mù bảng lảng, đỉnh Half Dome với hình dáng nửa vòm đá kỳ bí ngự trị như một vị chúa tể trầm mặc của vùng non cao miền viễn tây.
Ghé chơi Yosemite hổng đơn thuần là một chuyến đi ngắm cảnh thông thường; đó là một cuộc trở về trọn vẹn với sự hoang sơ thuần khiết của đất trời. Đó là cảm giác mát lạnh thấu xương của bụi nước thác bay lất phất phả vào mặt, mùi hương thơm nồng của nhựa thông và lá tùng ấm sực dưới nắng trưa, sự tĩnh lặng thiêng liêng khi ngửa cổ ngắm nhìn những thân cây tùng khổng lồ đã đứng hiên ngang từ thuở hồng hoang, và sự ấm cúng kỳ diệu khi ngồi bên bếp lửa bập bùng trong căn nhà gỗ giữa rừng già, nhâm nhi ly trà nóng ngắm dải ngân hà rực sáng trên nền trời đêm thăm thẳm.
Choáng ngợp trước những kỳ quan đá hoa cương sừng sững giữa thung lũng Yosemite
Được bào mòn kiên trì qua hàng triệu năm bởi những dòng sông băng khổng lồ thời tiền sử, thung lũng Yosemite Valley là một kiệt tác địa chất hiếm có trên hành tinh. Dài chừng bảy dặm và rộng chỉ hơn một dặm, vùng đất lòng chảo nhỏ bé này lại là nơi hội tụ mật độ vách đá hoa cương dựng đứng và thác nước đổ từ trên trời cao dày đặc bậc nhất Bắc Mỹ.
Ngắm nhìn vách đá El Capitan dựng đứng và đỉnh Half Dome huyền thoại
Dạo bước thong thả dưới lòng thung lũng hay đạp xe lướt êm ru qua những đồng cỏ ngập tràn ánh nắng sẽ mang lại cho bạn những góc nhìn ngoạn mục khôn cùng:
- Vách đá El Capitan sừng sững nhô cao gần một ngàn mét thẳng đứng từ thảm cỏ thung lũng lên tới nền trời. Khối đá hoa cương nguyên khối lộ thiên lớn nhất thế giới này là thánh địa thiêng liêng của giới leo núi mạo hiểm khắp hành tinh. Ngồi bên bãi cỏ El Capitan Meadow vào một chiều thu mát rượi, đưa ống nhòm nhìn lên vách đá xám trắng nhẵn thín, bạn sẽ thấy những đốm màu bé xíu của các tay leo núi kiên cường đang bám víu trên tuyến đường The Nose huyền thoại, lơ lửng ngủ qua đêm trên những chiếc võng treo cheo leo giữa lưng chừng trời đất.
- Đỉnh núi Half Dome vươn cao ngất ngưởng gần một ngàn năm trăm mét so với đáy thung lũng. Một mặt vách đá nhẵn thín dựng đứng như thể vừa bị một lưỡi rìu khổng lồ của tạo hóa chém ngọt chia đôi vòm đá làm hai nửa. Tuyến đường mòn dây cáp nổi tiếng cho phép những người can đảm bám vào hàng rào thép để leo lên đỉnh vòm đá nhẵn bóng, đứng giữa lộng gió ngắm toàn cảnh rặng núi tuyết Sierra Nevada trùng điệp trắng xóa đến tận chân trời.
- Thác nước Yosemite Falls là một trong những ngọn thác cao nhất thế giới với ba tầng thác đổ ào ạt từ độ cao hơn bảy trăm mét xuống thung lũng. Vào mùa xuân khi tuyết tan rộ từ tháng Năm tới tháng Sáu, tiếng gầm vang như sấm sét của dòng thác làm rung chuyển cả mặt đất dưới chân, tung bọt nước trắng xóa mát rượi bay xa hàng trăm mét qua những rặng thông và vẽ nên những chiếc cầu vồng bảy sắc lung linh dưới ánh mặt trời.
- Con đường mòn rợp bóng mát quanh hồ Mirror Lake là chốn dạo bộ thanh tịnh tuyệt vời dưới bóng râm của vách núi Mount Watkins. Đầu mùa hè khi mặt hồ đầy ắp nước tuyết tan trong vắt, đáy hồ phẳng lặng như gương soi bóng từng nếp gấp của vách đá hoa cương rõ mồn một. Thu sang, những rặng cây phong và sồi quanh hồ đồng loạt thay màu lá vàng rực, rụng lả tả xuống mặt nước êm đềm.
- Tản bộ trên những cây cầu gỗ nâng cao xuyên qua đồng cỏ Cook’s Meadow, bạn sẽ có góc nhìn khoáng đạt không bị che khuất ngắm trọn vẹn bờ viền thung lũng, nơi những đàn hươu đuôi đen hoang dã thong thả gặm cỏ non dưới bóng những cây thông cao vút.
Đại tiệc ấm cúng giữa núi rừng với cá hồi nướng thơm lừng và bánh nướng mâm xôi
Sau một ngày dài cuốc bộ leo dốc qua những nẻo đường mòn gập ghềnh, không khí se lạnh của miền sơn cước sẽ làm bao tử của bạn cồn cào thèm một bữa ăn nóng hổi. Văn hóa ẩm thực của vùng núi Sierra Nevada đậm chất mộc mạc, hào sảng và thấm đẫm phong vị khói than rừng thông. Dù là ngồi trong phòng ăn lát gỗ tráng lệ của các khu nghỉ dưỡng lịch sử hay quây quần quanh bếp than hồng bập bùng, mỗi bữa ăn nơi đây đều là một phần thưởng ấm lòng và ngon miệng khôn tả.
Những bữa cơm đậm đà phong vị miền tây bên bếp lửa trại bập bùng
Bàn ăn miền núi thết đãi lữ khách những món ngon dân dã mà tinh túy của vùng duyên hải Thái Bình Dương và rừng sâu viễn tây:
- Món ăn biểu tượng nắm giữ linh hồn ẩm thực vùng cao chính là cá hồi vua tự nhiên nướng trên tấm gỗ tuyết tùng xông khói. Miếng phi lê cá hồi đỏ tươi dày dặn được đặt áp sát lên phiến gỗ tuyết tùng thơm ngát rồi đem nướng trên than hồng. Từng thớ cá chín tới béo ngậy ngấm trọn mùi tinh dầu gỗ ngọt dịu, hòa cùng lớp sốt mật phong ngọt thanh, mù tạt hạt và vài nhánh hương thảo tươi cắt lát chanh vàng. Dọn ra ăn cùng khoai tây bi nướng bơ tỏi và măng tây áp chảo giòn ngọt, vị béo ngọt của cá tan nhẹ nơi đầu lưỡi ngon hết sẩy.
- Những tô sườn bò rừng bison hầm nhừ hay thịt nai rừng nấu bia đen cùng củ cải đường, cà rốt và lá xạ hương là món ăn sưởi ấm tâm hồn trong những đêm thu trở lạnh. Từng thớ thịt hầm mềm rục rã rời khỏi xương ngập trong nước sốt nâu sánh đậm đà, chan đẫm lên dĩa bắp nghiền phô mai béo ngậy làm ấm sực cả lồng ngực.
- Món tráng miệng kinh điển của vùng núi chính là chảo bánh nướng mâm xôi rừng cobbler nướng bằng chảo gang đen bóng. Từng trái mâm xôi dại căng mọng chua ngọt sùng sục sôi dưới lớp vỏ bánh bột xốp vàng ươm thơm mùi bơ sữa, múc thêm một muỗng kem vani mát lạnh đặt ngay lên trên cho tan chảy từ từ, cắn một miếng vừa nóng vừa lạnh quyện vào nhau ngon nhức nhối hổng chê vào đâu được.
- Buổi sáng thức dậy giữa núi rừng, cầm trên tay chiếc ly gốm đựng cà phê đen nóng bốc khói hay ly nước táo ép hâm nóng thơm mùi thanh quế, bước ra ban công gỗ ngắm nhìn làn sương sớm bồng bềnh trôi trên dòng sông Merced êm đềm là cách khởi đầu ngày mới thanh thản nhất đời.
- Những lúc cắm trại qua đêm, thú vui tao nhã của dân phượt là nướng kẹo dẻo marshmallow trên ngọn than hồng cho lớp ngoài cháy sém vàng ươm chảy nhựa, rồi kẹp chung với thanh sô-cô-la đen ngọt đắng và hai miếng bánh quy giòn rụm tạo nên món s'mores béo ngọt rôm rốp thân thương.
Bước vào thánh đường cây cổ thụ Mariposa Grove và những gã khổng lồ ngàn năm tuổi
Nằm gần cổng vào phía nam của công viên, rừng cây Mariposa Grove là nơi trú ngụ của hơn năm trăm cây tùng bách khổng lồ Giant Sequoias trưởng thành. Đây hổng chỉ là những thân cây to lớn bình thường; chúng là những sinh vật sống đơn lẻ có thể tích lớn nhất trên toàn cõi Trái đất, đã kiên cường sừng sững tồn tại qua hàng ngàn năm phong ba bão táp nhờ lớp vỏ dày chống chọi được cả lửa rừng dữ dội.
Tản bộ dưới bóng râm của những thân cây tùng ngút ngàn vươn tận trời xanh
Dạo bước trên những con đường lát ván gỗ uốn lượn xuyên qua rừng cây Mariposa Grove mang lại cảm giác thiêng liêng như đang bước vào một ngôi đền thiên nhiên kỳ vĩ nơi mọi sự ồn ào trần thế đều tự khắc lặng thinh:
- Cây cổ thụ Grizzly Giant là một trong những gã khổng lồ già cỗi nhất còn sống trong rừng, ước tính đã gần ba ngàn năm tuổi. Cao hơn sáu mươi mét với chu vi gốc đá hơn chín mét, chỉ riêng nhánh cây thấp nhất của cụ tùng này đã có đường kính gần hai mét—to hơn cả thân của phần lớn những cây cổ thụ bình thường ngoài rừng. Đứng ngắm nhìn lớp vỏ cây xù xì màu đỏ quế hằn sâu những vết sẹo sét đánh qua hàng thiên niên kỷ, bạn sẽ cảm nhận được sự nhỏ bé khiêm nhường của kiếp người trước sự vĩ đại của đất trời.
- Cây tùng xuyên hầm California Tunnel Tree được người xưa đục một vòm hầm xuyên qua thân cây từ năm 1895 để những cỗ xe ngựa chở khách có thể đi xuyên qua mà cây vẫn sống xanh tốt đến tận ngày nay. Bước chân qua vòm cây sống động này rồi ngước nhìn thẳng lên tán lá xanh rì cao tít tắp phía trên là một trải nghiệm độc nhất vô nhị.
- Thân cây ngã đổ Fallen Monarch nằm yên bình trên thảm lá rừng suốt hàng thế kỷ qua để lộ ra bộ rễ hình nan quạt khổng lồ cao bằng cả tòa nhà. Nhờ lượng axit tanin tự nhiên cực kỳ đậm đặc trong thớ gỗ giúp ngăn ngừa mục rữa và xua đuổi côn trùng, thân cây ngã xuống từ hàng trăm năm trước đến nay vẫn vẹn nguyên như mới nằm xuống hôm qua.
- Men theo những con đường mòn rải đầy lá thông êm ru lên khu rừng phía trên, ánh nắng chiều rọi qua tán lá rậm rạp tạo thành những luồng sáng vàng óng ả huyền ảo rọi xuống mặt đất. Không gian xung quanh tĩnh lặng như tờ, chỉ có tiếng kêu lách chách của mấy chú sóc rừng nhặt quả thông và tiếng gió đại ngàn khẽ xào xạc qua những cành lá tùng ngút ngàn.
Ráng chiều hồng rực rỡ buông xuống đỉnh Glacier Point và thung lũng đại ngàn
Nằm cheo leo trên mép bờ vực đá thẳng đứng cao gần một ngàn mét ngay phía trên thung lũng Yosemite, đỉnh Glacier Point mang đến góc ngắm cảnh toàn cảnh ngoạn mục bậc nhất Bắc Mỹ. Mở cửa cho xe hơi chạy lên từ cuối mùa xuân tới giữa mùa thu, lên tới đây trước khi mặt trời lặn chừng một tiếng là một cuộc hành hương về với cái đẹp diễm lệ của tạo hóa.
Khoảnh khắc mặt trời lặn ngoạn mục soi bóng vách đá hoa cương sừng sững
Ngắm ráng chiều buông xuống từ đỉnh Glacier Point là một màn trình diễn ánh sáng kỳ ảo của vũ trụ:
- Tựa lưng vào lan can đá của khán đài vòng cung, bạn sẽ nhìn thẳng sang vách đá đứng sừng sững của đỉnh Half Dome đang lơ lửng giữa không trung bao la. Phía dưới sâu thăm thẳm, dòng sông Merced nhỏ bé như một dải lụa xanh uốn lượn qua các khe hẻm đá hoa cương nơi hai ngọn thác Vernal và Nevada tung bọt nước trắng xóa.
- Khi quả cầu lửa mặt trời chìm dần sau rặng núi phía tây, hiện tượng quang học kỳ thú của rặng núi Sierra mang tên alpenglow bắt đầu bừng sáng. Những vách đá hoa cương xám xịt lạnh lẽo bỗng chốc được nhuộm hồng rực rỡ thành những dải màu cam đào, hồng phấn và tím thẫm lung linh, như thể những khối đá đang tự phát sáng từ bên trong bởi ngọn lửa ngầm âm ỉ.
- Khi hoàng hôn dần tắt nhường chỗ cho màn đêm tím thẫm buông xuống đáy thung lũng, những đỉnh núi xa xôi nhất của rặng Clark Range vẫn còn kịp đón lấy những tia nắng vàng cuối cùng trước khi chìm vào bóng tối bao la.
- Đêm xuống, Glacier Point trở thành thánh địa ngắm sao trời tuyệt mỹ. Cách xa muôn dặm khỏi ánh đèn thành phố, bầu trời đêm đen tuyền mở ra hàng tỷ vì tinh tú lấp lánh như kim cương trải dài thành dải ngân hà rực rỡ vắt ngang qua những đỉnh núi đá hoa cương huyền bí.
Mấy điều cần nhớ để chuyến đi khám phá Yosemite diễn ra êm xuôi và trọn vẹn
Để chuyến du ngoạn khám phá đại ngàn Yosemite diễn ra an toàn, suôn sẻ và đáng nhớ, bạn nên lưu ý mấy kinh nghiệm bỏ túi này nghen:
- Yosemite có bốn mùa rõ rệt với vẻ đẹp hoàn toàn khác biệt. Cuối xuân từ tháng Năm tới tháng Sáu là lúc thác nước chảy mạnh nhất và hùng vĩ nhất nhờ tuyết tan ồ ạt. Mùa hè từ tháng Bảy tới tháng Tám là lúc các tuyến đường đèo lên vùng núi cao Tioga Pass và Tuolumne Meadows mở cửa hoàn toàn. Mùa thu từ tháng Chín tới tháng Mười Một trời trong vắt mát mẻ, lá rừng đổi màu vàng đỏ rực rỡ và lượng khách tham quan vãn bớt. Mùa đông tuyết trắng xóa phủ kín các vách đá biến nơi đây thành xứ sở cổ tích thanh bình.
- Bạn nhớ kiểm tra kỹ quy định đặt chỗ trước khi khởi hành. Vào các tháng cao điểm mùa hè và những ngày cuối tuần đẹp trời, ban quản lý công viên thường yêu cầu du khách phải đặt chỗ xe hơi trực tuyến từ trước để tránh tình trạng kẹt xe quá tải dưới đáy thung lũng.
- Hãy tận dụng tối đa hệ thống xe buýt đưa đón miễn phí Yosemite Valley Shuttle. Việc tìm chỗ đậu xe hơi dưới lòng thung lũng vào những ngày cuối tuần đông đúc rất khó khăn; bạn nên đậu xe đàng hoàng ở bãi đậu xe lớn hoặc khu lều nghỉ của mình rồi nhảy lên xe buýt di chuyển nhẹ tênh giữa các điểm ngắm cảnh và đầu đường mòn.
- Tuyệt đối tuân thủ quy tắc an toàn về gấu đen. Gấu đen hoang dã sinh sống tự nhiên trong công viên và có khứu giác cực kỳ nhạy bén. Đừng bao giờ để đồ ăn, nước ngọt, kem đánh răng hay thùng xốp giữ lạnh trong xe hơi hổng người trông coi; hãy cất gọn gàng vào các tủ sắt chống gấu có sẵn ở bãi đậu xe hơi và khu cắm trại nghen.
- Luôn chuẩn bị sẵn nước uống đầy đủ, chút đồ ăn nhẹ giàu năng lượng, kem chống nắng và một đôi giày đi bộ có độ bám tốt để tự tin sải bước trên những phiến đá hoa cương dốc đứng và những bậc đá ẩm ướt đầy bụi nước thác.